Zawartość

Ciekawostki natury

 

Aleja lipowa

Aleja jest wyraźną dominantą lokalną i wyjątkowym elementem Kraju morawsko-śląskiego. Jest ściśle powiązana z byłym pałacem w miejscowości Dubová. Jest unikatowa z punktu widzenia uprawy i kształtowania drzew. Obecnie w alei rośnie 61 drzew. Ze względu na swoją wyjątkowość aleja została zarejestrowana w roku 2003 jako istotny element krajobrazu. W roku 2014 w alei odnotowano pojawienie się mocno chronionego chrząszcza pachnicy dębowej, który jest gatunkiem mocno zagrożonym.

Lipová alej

 

GPS: 49°49'6.142"N, 17°46'13.403"E

Odnośnik do mapy

 

 

Torfowisko Kamenka

Mniej więcej 2 km na północ od Kamenki na wysokości 470 – 480 m n. p. m., w miejscu źródła strumienia Pekelný potok, znajduje się torfowisko, które jest jednym z ostatnich na tym terenie. Powierzchnia torfowiska wynosi ok. 30 x 60 metrów, grubość torfu ok. 50 cm. W środku torfowiska znajduje się małe jeziorko porośnięte wełnianką. Na torfowisku można znaleźć żywy mech torfowiec, rzadkie gatunki roślin: trzęślicę modrą, podrzeń żebrowiec. Możemy się tu spotkać z kumakiem górskim, ropuchą szarą, żabą trawną, traszką górską, jaszczurką żyworodną, padalcem zwyczajnym, zaskrońcem zwyczajnym, żmiją zygzakowatą.

Rašeliniště Kamenka

 

GPS: 49°45'13.128"N, 17°47'15.780"E

Odnośnik do mapy

 

 

Pomnik przyrody Pofałdowania skalne (Vrásový soubor) koło Klokočůvku

Pofałdowania skalne koło Klokočůvku, nazywany też Smoczą skałą (Dračí skála, który siedzi w małej jaskini w skale), został ogłoszony pomnikiem przyrody w roku 1998. Chodzi o naturalną skałę odkrytą, na której widzimy strukturę fałdów kulmu skał łupkowych. Chodzi o zestawy z fałdami stojącymi, pochylonymi, przewalonymi, leżącymi lub zanurzonymi oraz innego rodzaju odkształcenia tektoniczne.

Vrásový soubor u Klokočůvku

GPS: 49°43'11.885"N, 17°44'36.689"E

Odnośnik do mapy

 

Zwierzyniec Jelenice

Za gminą na prawym brzegu Moravicy znajduje się zwierzyniec Jelenice o powierzchni 276 ha. Zwierzyniec został utworzony w roku 2001 przez spółkę Opavská lesní, a.s. w miejscu historycznego zwierzyńca Lichnovskich z roku 1805. Zwierzyniec jest zaklinowany pomiędzy dwa obszary chronione, rezerwat przyrody Valach oraz narodowy rezerwat przyrody Kaluža.

Obora Jelenice

Leży w ukształtowanym terenie na wysokości 320 aż 469 m n.p.m. (Vlčí hůra). Strome stoki, podzielone przez potok Hluboká, opadają pionowo do Moravicy, przy której znajdziemy mokradła turzycy oraz źródło ze śnieżycami (studzienka pod Górą wilczą (Vlčí hůrou)). Na terytorium stały w przeszłości dwa młyny, Rozsochačski, z którego pozostały tylko mury oraz Albrechticki, który został przebudowany na chatę myśliwską. Wokół byłych młynówek rosną do dnia dzisiejszego podmokłe łąki jasionów i olch. Częścią zwierzyńca jest także prawy brzeg śluzy Weisshunha.

Głównym gatunkiem zwierzyny hodowanej w zwierzyńcu są daniel zwyczajny, muflon, jeleń szlachetny i jeleń sika wschodni oraz dzik.

GPS: 49°49'15.786"N, 17°50'0.124"E

Odnośnik do mapy

 

Rezerwat przyrody Valach

Rezerwat przyrody, którą tworzą naturalne 90 - 140 letnie buczyny rosnące na stromych stokach nad doliną rzeki Moravicy, jest częścią Rezerwatu przyrody Moravicy. Za rezerwat przyrody ogłoszono ten obszar w roku 1969 na powierzchni 14,60 ha.

Přírodní rezervace Valach

Głównym przedmiotem ochrony jest las bukowy stary 90 – 140 lat.

Największą powierzchnię rezerwatu pokrywa prawie czysta buczyna wysokopienna. Bardzo licznie zastąpiona w dolnej warstwie drzewostanu jest żywiec cebulkowy, przede wszystkim w środkowej i dolnej części stoku także narecznica samcza. Całkiem znacznie są w dolnej warstwie drzewostanu zastąpione dalsze rodzaje buczyn: przytulina wonna, szczyr trwały, perłówka oraz wietlica samicza.

GPS: 49°48'46.541"N, 17°49'2.331"E

Odnośnik do mapy

 

Rezerwat przyrody Moravice

Terytorium rezerwatu przyrody Moravice znajduje się w północnej części Niskiego Jesionika (Nízkého Jeseníku), powiat Opawa. Granice parku wyznaczone są poszczególnymi ciągami sieci drogowej. Swoją powierzchnią (14.250 ha) obejmuje teren już wcześniej ogłoszony obszarem spokoju Údolí Moravice (1982) i Raduňky (1987).

Přírodní park Moravice

Istotną cechą krajobrazu są dolinne łąki, lasy na podłożu piargowym, na stokach kamieniołomy łupku. Na terytorium do dnia dzisiejszego występują zagrożone, obecnie szybko wymierające chronione gatunki flory: śnieżyca wiosenna, lilia złotogłów, pióropusznik strusi, czermień błotna i miesiącznica trwała. Zupełnie wyjątkowo spotkać można w tym podgórskim krajobrazie również pewne gatunki górskie, np. kozłek trójlistkowy, ciemiężyca biała, wiciokrzew czarny i rutewka orlikolistna. Z grzybów są to np. cenny złotak czerwonawy i barwiste wodnichy. Różnorodność gatunkowa owadów jest duża. Przeżywają tu także gatunki górskie.

Z kręgowców odnotowano występowanie np. salamandry plamistej, padalca zwyczajnego, gołębia siniaka, lelka kozodoja i bociana czarnego. Można także znaleźć trzy gatunki koszatki i borsuka.

W celu ochrony naturalnego składu gatunków drzew i rzadkich roślin, pod koniec lat sześćdziesiątych zostały utworzone trzy rezerwaty (Kaluža, Valach i Nové Těchanovice).

 

Rezerwat przyrody Nové Těchanovice

Rezerwat tworzy dobrze zachowany naturalny las mieszany na ostrym i skalistym południowym stoku doliny rzeki Moravicy. Teren jest co do siedlisk bardzo rozmaity, drzewostany zachowały sobie w terenach niedostępnych do wyrębu naturalny charakter, prawie puszcza (susze, gnuty, wywroty). Lokalizacja została ogłoszona za rezerwat przyrody o powierzchni 5,76 ha. w roku 1969.

Přírodní rezervace Nové Těchanovice

W gatunkowo różnorodnym piętrze drzew miejscowych drzewostanów znajdziemy szczególnie grab pospolity, dąb letni, jodłę białą, klon jawor, klon zwyczajny, lipę drobnolistną oraz buk leśny. Z krzewów jest liczny wiciokrzew pospolity, sporadycznie rośnie tu wawrzynek wilczełyko oraz trzmielina pospolita. Z ciekawych roślin można w rezerwacie znaleźć np. lilię złotogłów, pierwiosnek wyniosły, gnieźnik leśny, przylaszczkę pospolitą, paprotnik kolczysty, parzydło leśne, różę alpejską oraz jemiołę pospolitą jodłową. Lokalizacja jest bardzo interesująca także pod kątem entomologicznym. Żyje tu bardzo dużo rzadkich gatunków, jak np. kózkowate oraz nosale.

 

Pomnik przyrody Na Čermence

Na stoku po lewej przystanku klokočovskiego znajduje się mało znany obszar chroniony „Na Čermence“, wcześniej rezerwat przyrody. Od roku 1990 ma obszar statut pomnika przyrody. Znaleźć tu można pozostałości buczyn kwiecistych z jodłą. W podszyciu są dobre warunki dla żywca cebulkowego i dziewięciolistnego, perłówki jednokwiatowej, kostrzewy leśnej, przetacznikowi górskiemu oraz cienistce trójkątnej. Okoliczne drzewostany leśne tworzą lasy świerkowe drugiej generacji.

Přírodní památka Na Čermence

Na terytorium pomnika przyrody możemy znaleźć także rzadkie zagrożone motyle dzienne, mieniaka tęczowca i strużnika, pokłonnika osinowca i kamilla, czy też górówkę boruta. Gnieździ tu wiele gatunków ptaków, np. gołąb siniak, z kraskowych dzięcioł czarny oraz duży, z sów puszczyk oraz uszatka zwyczajna, z ptaków drapieżnych oprócz kani także krogulec i jastrząb. Znajdziemy tu także wiele gatunków ptaków śpiewających, sójkę, sikorki, gajówki, świstunki, muchołówki, strzyżyki oraz nasze najmniejsze ptaki - mysikróliki.

Spokojny i niezakłócany obszar jest rajem także dla ssaków. Prócz gatunków zwyczajnych, jakimi są sarny, daniele, zające, wiewiórki, dziki oraz lisy, można tu spotkać także nornicę rudą, orzesznicę leszczynową, ryjówki, myszarkę leśną, kunę leśną, przy odrobinie szczęścia można wieczorem trafić na nietoperza żyjące na drzewach.

GPS: 49°43'42.338"N, 17°46'18.762"E

Odnośnik do mapy

 

Kopalnia łupku ilastego Maria

W Klokočowie wydobywano już od r. 1836 w wielu odkrywkowych kamieniołomach łupku. Za oborą znajdziemy także byłą kopalnię łupku z nazwą Maria. W pobliżu leży także małe jeziorko z wierzbami i żółtymi irysami, które tu prawdopodobnie ktoś posadził. Na mokradłach w okolicy zwróci uwagę żółto kwitnący uczep zwisły.

Břidlicový důl Marie

 

GPS: 49°44'57.406"N, 17°45'10.407"E

Odnośnik do mapy

 

 

Černý důl

W połowie drogi pomiędzy Čermną ve Slezsku a Svatoňovicami znajduje się skręt do dalszego byłego kamieniołomu Ścieżki łupku (Břidlicové stezky) - do Czarnego dołu (Černému dolu). Wcześniej były otoczone lasami, które są teraz ze względu na kornika prawie zniszczone przez wydobycie.

Černý důl

Z dołu zostało kilka odkrywek, resztki budowli kamiennych i duży zwał z drzewami samosiewu i mszakami. Samo wyrobisko tworzy rozległy głębinowy kompleks trójpoziomowy, który rozpoczynał się opadającą równiną pochyłą i dalej biegł pionową studnią do podziemi. Spuszczanie się do dołu jest więc skrajnie niebezpieczne i zabronione. Czeskie Towarzystwo Speleologiczne ORCUS Bohumín (chiropterologowie) dokonują tu już od wielu lat zliczanie nietoperzy. Zimowisko znajduje tu bardzo liczna kolonia mopka zachodniego (500-1000 jednostek), nocka wąsatego, gacka brunatnego, mniej liczny jest nocek duży, mroczek pozłocisty, nocka rudego, wyjątkowo pojawia się także nocek orzęsiony, nocek natterera, mroczek późny. Podobny obszar zimowania znajdziemy także w dalszych kamieniołomach łupku w okolicy, np. w sztolni Woodboys lub w Zálužném. Černý důl jest jednak wyjątkowy co do ilości osobników i gatunków, dlatego też został ogłoszony za chroniony wytwór przyrody. Nietoperze nie mogą być w swoich obszarach zimowania zakłócane, dlatego też wejścia do tych miejsc są często wyposażone w kraty ochronne.

GPS: 49°47'50.852"N, 17°41'43.911"E

Odnośnik do mapy

 

Powierzchnie wodne:

 

Zbiornik wodny „Vítkovský Balaton“

Tak miejscowi nazywają sztuczny zbiornik wodny na strumieniu Kamenský potok (ok. 2 km za Vítkovem, po prawej stronie drogi na Kamenkę). Został zbudowany w latach 1973-75. Ma sypaną tamę o powierzchni ok. 5,5 ha. Pierwotnie miał służyć do regulacji stanu wody w strumieniu Kamenský potok a szczególnie w stawie rybnym Komora, zbudowanym na strumieniu pod tamą. Przez wiele lat służył jednak także do celów wypoczynkowych, kąpieli, campingu i wędkarstwa. W roku 1986 doszło w konsekwencji nieodpowiednich ingerencji geologicznych podczas budowy nowego kanału wodnego z Podhradí do naruszenia stosunków wodnych strumienia. Konsekwencją tego było naruszenia wododziału pomiędzy rzekami Moravicą a Odrą, oraz stałego obniżenia stanu wodnego zbiornika. Podczas tej katastrofy środowiskowej doszło do zgonu wielu organizmów wodnych, szczególnie ryb i raków. Stosunki hydrogeologiczne osiągnęły z biegiem czasu częściową stabilizację, w zbiorniku jednak mnożą się ze względu na złe stosunki wylotu niebezpieczne sinice. W czasach obecnych odnowiona zapora służy do wypoczynku letniego.

Balaton

GPS: 49°45'57.112"N, 17°46'55.642"E

Odnośnik do mapy

 

 

Bělidlo

Zestaw stawów nazywanych Bělidlo ukrywa się w obniżeniu po lewej stronie drogi na Kamenkę za byłym gospodarstwem państwowym. Według świadków na strumieniu rzeczywiście był niegdyś dom i faktycznie wybielano tu bieliznę. Zestaw 7 stawów powstawał stopniowo w 60.-70. latach zeszłego wieku, ich powierzchnia całkowita wynosi 4,5 ha. Są zasilane bezimiennym strumieniem, odprowadzającym wodę z pół ponad nim. Kiedy jest susza, strumień i stawy wysychają, dlatego nie dochodzi do ich wysuszania latem.

GPS: 49°46'31.590"N, 17°46'22.788"E

Odnośnik do mapy 

 

Paveláky

Największy system wodny Vítkovska tworzą stawy Paveláki, znajdujące się na zachód od miasta pomiędzy drogami w kierunku do miejscowości Nové Těchanovice i Čermná ve Slezsku. Stawy są zasilane ze strumienia Čermná, mającego źródło w podmokłej łące przy miejscowości o tej samej nazwie oraz dalszymi strumykami nie mającymi swojej nazwy. Na mapach są oznaczane jako Pavelák I i Pavelák II. Mało kto jednak już dzisiaj wie, dlaczego stawy noszą taką nazwę, oraz kiedy i w jakim celu powstały.

Pierwotny starszy Pavelák (z wyspą) - bliżej do Čermnej ve Slezsku - ma powierzchnię 4,5 ha. Został nazwany po pierwszym powojennym zarządcy browaru vitkovskiego Pavelkovi. Brano z niego lód do browaru. Na tamie o długości ok. 200 m można spotkać stare, dojrzałe dęby letnie. Pavelák II (bliżej do Vítkova), powstał w latach 1968-69 jako staw do nawadniania.

GPS: 49°47'7.155"N, 17°44'23.016"E

Odnośnik do mapy